manije

تصویر: گاستون باشلار/ گاستون باشلار (Gaston Bachelard) ، فیلسوفی فرانسوی است که بیشتر با کتاب “Poetics of Space” برای ما شناخته شده است، کتابی که بُعد شعرگونه، خیال‌انگیز و خاطره‌انگیز فضا را مطرح می‌سازد. او حجم بالایی از خاطرات آدمی را “خانگی” دانسته و می‌گوید اگر خانه، استادانه طراحی شود خاطرات می‌توانند در گوشه گوشه آن پناه بگیرند. باشلار، به برخی فضاهای کمتر دیدنی خانه‌های قدیمی چون زیرزمین یا اتاق زیرشیروانی توجه خاصی دارد و بیان می‌کند که با ورود به این فضاها، انسان می‌‌تواند حالات روانی، انتزاعی و خیال‌انگیز خاصی را تجربه کند. از همین‌رو، به معماری و شهرسازی [...]

صحبت از انسان و زندگی انسانی همواره با مفهومی آشنا ولی پیچیده گره خورده، مفهومی که سال‌هاست اندیشمندان مختلف درصدد تعریف و بررسی آن برآمده‌اند. فرهنگ، همین مفهوم مورد مناقشه است. عده‌ای آنرا یک نظام ذهنی و انتزاعی معرفی می‌کنند و عده‌ای دیگر، مادیات و دست‌ساخته‌های بشری را تبلور آن می‌دانند. در این بین، مکتب “فرهنگ و شخصیت” اما به هیچ‌کدام از این تعاریف قائل نیست. این مکتب که در محدوده مرزی بین انسان‌شناسی و روان‌شناسی پا گرفته، فرهنگ را مجموعه‌ای “رفتار” می‌داند که بیش از هر چیز در “شخصیت انسانی” متجلی می‌شود. از دید این مکتب، انسان‌ها به مثابه [...]

امروزه مراکز مشاوره املاک، از پرتعدادترین مشاغل حوزه ساخت‌وساز در ایران هستند و به دلیل نقشی که در فرآیند سرمایه‌گذاری و مشارکت در ساخت دارند از تاثیرگذاری بالایی نیز بر چگونگی و تغییرات ساخت خانه‌ها برخوردارند. از این حیث، گروه مناسبی برای بررسی‌های اجتماعی و فرهنگی حوزه خانه‌سازی و نگرش عامه نسبت به آن محسوب می‌شوند. تبلیغات این صنف با موضوعیت خانه، داده‌های پژوهشی مستندی درخصوص بازار مسکن و ذائقه‌ها به حساب می‌آید. این تبلیغات، با نیت تهییج و تلطیف روانی مشتری و نیز اقناع او برای معامله در دفتر مذکور صورت می‌گیرند و به همین‌رو قابلیت تحلیل نشانه‌شناختی را [...]

کوچک، خسته‌کننده، کسالت‌آور، سرد، توام با رخوت و ناامنی روانی… گرچه اغلب، مجلات و نشریات تبلیغی حوزه خانه و دکوراسیون داخلی سعی دارند بر ویژگی‌های مهیج و وسوسه‌کننده فضا تاکید کنند ولی در میان آرمان‌شهرهای لطیف و رویایی و تصاویر خیره‌کننده آن‌ها می‌توان اشاراتی از این دست را هم یافت؛ اشاراتی که درواقع، اعتراضات نرمی به فضاهای موجود هستند و با زیرکی، توسط تهیه‌کنندگان و سفارش‌دهندگان این قبیل رسانه‌ها به کار گرفته می‌شوند. این گروه‌ها با مروری آرام و بی‌سروصدا بر این بخش از واقعیات اجتماعی، سعی بر ابراز همدردی با مخاطبان و نیز تصویر دنیای دیگری را دارند؛ دنیایی [...]

چرا؟ این همه تفاوت در کمتر از نیم قرن؟ معماری ایران را چه شده که تمامی داشته‌ها و سرمایه خود را از ۱۳۴۰ به بعد یکباره فراموش کرده و خانه‌هایی را برای نسل جدید جامعه می‌سازد که کاملا متفاوت از خانه‌های پدرانشان و پدران آن‌هاست؟ این، پژواک صدای محمدرضا حائری در سراسر زندگی حرفه‌ای خود است، از خلال صفحات کتابش «خانه، فرهنگ، طبیعت» گرفته تا جلسه جلسه کارگاه‌هایش. یکی از پاسخ‌هایی که حائری به عنوان یک معمار و شهرساز به سوال خود می‌دهد فرآیند شهرنشینی سریع در ایران است که طی آن سال‌ها بازار عرضه و تقاضا را برهم زده [...]

عکس: کلبه هایدگر در جنگل‌های سیاه آلمان/ «بودن»، نیازمند دلیل و نشانه‌ایست که برخی فیلسوفان در جستجویش بوده‌اند و هر یک، بودن خود را در امری جسته‌اند، برخی چون دکارت در «اندیشیدن» و «شک کردن» و برخی چون هایدگر در «سکنی گزیدن» فلسفه هایدگر از جمله فلسفه‌های پدیدارشناسانه است که تفکر درباره مکان را دستور کار خود قرار داده است. پدیدارشناسی، رویکردی برای تدقیق در احوال مردم و دنیای آن‌هاست و به همین‌رو برای اشیاء، موضوع و ماهیتی بیش از سطح ظاهری‌شان قائل است. از این منظر، مکان نیز چیزی بیشتر از یک مجموعه منفرد از عناصر است. در چنین [...]