hamed

آلن لومکس[1] (2002-1915) اتنوموزیکولوژیست، فولکلوریست، مورخ، نویسنده، فعال سیاسی و فیلم‌ساز آمریکایی است. فعالیت‌های او در فاصله دهه‌های 40 تا 60 میلادی نقش مهمی در احیای سنت‌های محلی موسیقی در آمریکا و انگلستان داشته است و کارهایش که در همکاری با کتابخانه کنگره در تهیه آرشیو موسیقی فلکلور آغاز شد، او را در زمره مهم‌ترین اتنوموزیکولوژیست‌های قرن قرار می‌دهد اما آنچه لومکس بیش از هر چیز دیگر با آن شناخته می‌شود، پروژه کانتُمِتریک[2] است.آلن در آستین تگزاس متولد شد و سومین فرزند جان لومکس، معلم، موسیقی‌شناس، فلکلوریست و پیشگام جمع‌آوری موسیقی فلکلور آمریکایی است که از مهاجران انگلیسی قرن 19 [...]

عکس: هود در اتاق گاملان؛ موسسه اتنوموزیکولوژی،UCLA، 1960 مانتل هود (1918-2005) اتنوموزیکولوژیست آمریکایی و متخصص موسیقی گاملان اندونزی است که در دهه‌های 1950 و 60 میلادی، کنار مریام و نتل، دیدگاه‌های جدیدی را به اتنوموزیکولوژی وارد کردند. ویژگی بارز روش هود، تاکید او بر ضرورت یادگیری موسیقی و نیز زبان برای پژوهشگران موسیقی است. هود همچنین بنیانگذار موسسه اتنوموزیکولوژی دانشگاه ایالتی کالیفرنیا UCLA است. او در ایلینوی متولد شد و در کودکی و نوجوانی با سازهای پیانو، کلارینت و ساکسیفون تنور آشنا شد. پس از بازگشت از خدمت سربازی در طول جنگ جهانی دوم، به UCLA رفت و بین سال‌های [...]

سازها به عنوان عناصر مادی فرهنگ‌های موسیقایی، ویژگی‌های فرهنگ را بازنمایی می‌کنند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها تغییر و پویایی است. ایستایی عناصر فرهنگی تنها زمانی رخ می‌دهد که فرهنگی که این عناصر به آن‌ها تعلق دارند از بین می‌رود و در این صورت، این عناصر به اصطلاح «موزه‌ای» می‌شوند اما سازهایی که به فرهنگ‌های زنده جهان تعلق دارند همواره در معرض دگرگونی هستند. این تحولات، ضامن حفظ فرهنگند و از منظر کارکردگرایان به منظور تطبیق عناصر فرهنگی با شرایط جدید روی می‌دهند. در میان سازهای موسیقی دستگاهی ایران، سه‌تار جایگاه ویژه‌ای دارد چرا که علاوه بر نقش آن در [...]

تغییر ساختار سازهای ایران موضوعی است که طی چند دهه گذشته بسیار مورد توجه بود است. این تغییرات به دلایل و با اهداف متفاوتی چون اصلاح ساختار سازهای و استانداردسازی آن‌ها صورت گرفته است. با این حال هنوز آنچنان که باید و شاید در مورد سازهای ایران اندیشیده نشده است. یکی از شاهدهای قابل ذکر برای این ادعا نبود متن‌های توصیفی و تحلیلی جامع از سازهای ایران است. این موضوعی است که در مقاله «سه‌تار، گذری بر چند تعریف از یک ساز» نیز کمبود آن قابل توجه می‌نمود. در نوشته حاضر تلاش شده است به عنوان یک نمونه اولیه گذری [...]

یاپ کونست (1) بیشتر به عنوان واضع اصطلاح اتنوموزیکولوژی شناخته‌شده که جایگزینی برای موسیقی‌شناسی تطبیقی است. کونست اتنوموزیکولوگ هلندی تبار، سال 1891م در گرونینگن (2)، یکی از شهرهای شمالی هلند، در خانواده‌ای اهل موسیقی متولد شد. پدرش از معلمان و نوازندگان شناخته شده پیانو بود و از این رو خانه آن‌ها همیشه پر از موسیقی بود. او خیلی زود علاقه‌اش را به موسیقی، آهنگ‌های محلی هلند و ویولن نشان داد و اولین درس‌ها را آموخت. او این علاقه به ویولن و کوارتت زهی را تا انتهای عمر حفظ کرد و علاوه بر آن از این توانایی در مطالعات میدانی‌اش نیز [...]

در مطالعات تاریخی، اسناد و مدارک متفاوتی وجود دارند که از اعتبارهای یکسانی برخوردار نیستند. مطالعه تاریخ موسیقی، از پیچیده ترین و دشوارترین موضوعات مطالعه در تاریخ است چرا که موسیقی، ذاتا به دلیل میرا بودن صدا، در لحظه متولد شده و می میرد. طبیعتا انچه به عنوان اسناد قابل مطالعه در موسیقی و تاریخ آن موجود هستند مجموعه ای از سازها، مکتوبات و تصاویرند که هرچند می توان به واسطه انها تاحدودی به گذشته موسیقایی نزدیک شد اما دست کم براساس دانش امروزی ما، امکان درک دقیق موسیقی گذشته براساس این اسناد وجود ندارد. در مورد مطالعات سازشناسی و [...]

بسیاری از کتاب‌ها و نوشته‌هایی که به موسیقی ایرانی پرداخته‌اند بخشی را به معرفی سازهای موسیقی ایران اختصاص داده‌اند. آنچه در این مجموعه از نوشته‌ها جالب توجه‌اند، چگونگی، گوناگونی و در برخی موارد تعارض‌های تعاریفی است که برای هر یک از این سازها ارائه شده است. این نوشته، نگاهی است نقادانه به برخی از تعاریف ارائه شده برای سه‌تار. تعریف (1) از اولین گام‌ها در جهت شناخت هر پدیده است. در اهمیت این موضوع کافیست نگاهی بر دایره‌المعارف‌نویسی و دایره‌المعارف‌ها و نقش آن‌ها در تحول تفکر بشری و پایگاه هر شاخه از علوم در یک جامعه داشته باشیم. شاهد آن، [...]