اتنوموزیکولوژی

تصویر: لویتسکی و شفنر (سمت چپ) آندره شفنر (1895-1980) انسان‌شناس و اتنوموزیکولوژیست فرانسوی که در پاریس به دنیا آمد و همانجا نیز درگذشت. شفنر عضو مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS) بود و ریاست گروه اتنوموزیکولوژی موزه انسان را نیز برعهده داشت.شفنر شاگرد افرادی چون سالومون ریناچ (باستان‌شناس)، ونسان دندی (آهنگساز) و مارسل موس (انسان‌شناس) بود. اولین کارهایش درباره تاثیرات متقابل سنت‌های موسیقی آلمان، فرانسه، ایتالیا و روسیه در قرن نوزدهم انجام داد و ریشه‌های آفریقایی جاز انجام داد که در زمره اولین تحلیل‌های سنت اروپایی قرار می‌گیرند. بین سال‌های 1929 تا 1930 یکی از نویسندگان برجسته مجله سورئالیستی «اسناد» [...]

شرح تصویر: نوازندگان چنگ، حجاری ساسانی، طاق بستان تصاویر، بخش قابل توجهی از اسناد پژوهشی را تشکیل می‌دهند و روش‌های مختلفی به منظور تحلیل این دست از داده‌ها ابداع شده است. آیکونوگرافی یکی از روش‌های تحلیل اسناد تصویری است که سعی در درک محتوای آن‌ها دارد. مطالعات اتنوموزیکولوژیک یا پژوهش در حوزه موسیقی به عنوان بخشی از فرهنگ، در بسیاری از موارد خصوصا در مطالعات تاریخی و باستان‌شناختی جز از خلال این تصاویر ممکن نیست. از این روست که آیکونوگرافی در مطالعات موسیقی‌شناسی و فرهنگ‌شناسی جایگاه ویژه‌ای می‌یابد. این مقاله در ابتدا گذری خواهد داشت بر چیستی آیکونوگرافی، در ادامه [...]

آلن لومکس[1] (2002-1915) اتنوموزیکولوژیست، فولکلوریست، مورخ، نویسنده، فعال سیاسی و فیلم‌ساز آمریکایی است. فعالیت‌های او در فاصله دهه‌های 40 تا 60 میلادی نقش مهمی در احیای سنت‌های محلی موسیقی در آمریکا و انگلستان داشته است و کارهایش که در همکاری با کتابخانه کنگره در تهیه آرشیو موسیقی فلکلور آغاز شد، او را در زمره مهم‌ترین اتنوموزیکولوژیست‌های قرن قرار می‌دهد اما آنچه لومکس بیش از هر چیز دیگر با آن شناخته می‌شود، پروژه کانتُمِتریک[2] است.آلن در آستین تگزاس متولد شد و سومین فرزند جان لومکس، معلم، موسیقی‌شناس، فلکلوریست و پیشگام جمع‌آوری موسیقی فلکلور آمریکایی است که از مهاجران انگلیسی قرن 19 [...]

عکس: هود در اتاق گاملان؛ موسسه اتنوموزیکولوژی،UCLA، 1960 مانتل هود (1918-2005) اتنوموزیکولوژیست آمریکایی و متخصص موسیقی گاملان اندونزی است که در دهه‌های 1950 و 60 میلادی، کنار مریام و نتل، دیدگاه‌های جدیدی را به اتنوموزیکولوژی وارد کردند. ویژگی بارز روش هود، تاکید او بر ضرورت یادگیری موسیقی و نیز زبان برای پژوهشگران موسیقی است. هود همچنین بنیانگذار موسسه اتنوموزیکولوژی دانشگاه ایالتی کالیفرنیا UCLA است. او در ایلینوی متولد شد و در کودکی و نوجوانی با سازهای پیانو، کلارینت و ساکسیفون تنور آشنا شد. پس از بازگشت از خدمت سربازی در طول جنگ جهانی دوم، به UCLA رفت و بین سال‌های [...]

سازها به عنوان عناصر مادی فرهنگ‌های موسیقایی، ویژگی‌های فرهنگ را بازنمایی می‌کنند که یکی از مهم‌ترین آن‌ها تغییر و پویایی است. ایستایی عناصر فرهنگی تنها زمانی رخ می‌دهد که فرهنگی که این عناصر به آن‌ها تعلق دارند از بین می‌رود و در این صورت، این عناصر به اصطلاح «موزه‌ای» می‌شوند اما سازهایی که به فرهنگ‌های زنده جهان تعلق دارند همواره در معرض دگرگونی هستند. این تحولات، ضامن حفظ فرهنگند و از منظر کارکردگرایان به منظور تطبیق عناصر فرهنگی با شرایط جدید روی می‌دهند. در میان سازهای موسیقی دستگاهی ایران، سه‌تار جایگاه ویژه‌ای دارد چرا که علاوه بر نقش آن در [...]

تغییر ساختار سازهای ایران موضوعی است که طی چند دهه گذشته بسیار مورد توجه بود است. این تغییرات به دلایل و با اهداف متفاوتی چون اصلاح ساختار سازهای و استانداردسازی آن‌ها صورت گرفته است. با این حال هنوز آنچنان که باید و شاید در مورد سازهای ایران اندیشیده نشده است. یکی از شاهدهای قابل ذکر برای این ادعا نبود متن‌های توصیفی و تحلیلی جامع از سازهای ایران است. این موضوعی است که در مقاله «سه‌تار، گذری بر چند تعریف از یک ساز» نیز کمبود آن قابل توجه می‌نمود. در نوشته حاضر تلاش شده است به عنوان یک نمونه اولیه گذری [...]